Włochy w pigułce

Wybierając się po raz pierwszy do tego bogatego w zabytki kraju trudno się zdecydować jakie miejsca odwiedzić i które zabytki powinny się znaleźć na naszym turystycznym szlaku. Przedstawiam moim zdaniem optymalną trasę zwiedzania, pozwalającą zobaczyć Włochy przez pryzmat najbardziej charakterystycznych miejsc i zabytków. Wszystkie odwiedzone miejsca przedstawiam na zdjęciach, prezentując ich historię oraz związane z nimi ciekawostki.


Wenecja – miasto na wodzie

Zwiedzanie Italii rozpocząłem od północy kraju, czyli od Wenecji. Jest to pierwsza atrakcja Włoch na trasie z Polski, jadąc przez Czechy i Austrię. Samochód można zostawić na jednym z dwóch parkingów: Punta Sabbioni lub Tronchetto. Parkowanie w samym mieście praktycznie graniczy z cudem. Na parkingu najlepiej stawić się z samego rana, gdyż później może być problem ze znalezieniem miejsca (opłata parkingowa: 5 EUR za cały dzień).

Duży parking znajduje się przy Via Fausta, przed samym placem, z którego odpływają statki i tramwaje wodne. Przy drodze w odblaskowych kamizelkach stoją pracownicy innych parkingów, którzy próbują zachęcić nas, abyśmy skorzystali z ich usług. Ceny wszędzie są takie same, ale lepiej dojechać jak najbliżej celu. Przy Piazzale Punta Sabbioni znajduje się przystanek tramwajów wodnych, skąd popłyniemy do Placu Świętego Marka, od którego najlepiej rozpocząć zwiedzanie Wenecji.

Cennik biletów na tramwaj wodny

Rodzaj biletuCena biletu
Bilet na jeden kurs7,50 EUR
Bilet całodzienny20 EUR

Cała Wenecja zbudowana jest na drewnianych palach. Zamiast typowych dla włoskich miast korków i zapachu spalin mamy tutaj zatłoczone kanały wodne i gdzieniegdzie charakterystyczny dla Wenecji zapach wilgoci. Łagodnie falująca woda kanałów obija się o murowane nabrzeże. Na wodzie nieustannie mijają się ze sobą zatłoczone tramwaje wodne, szybkie taksówki, gondole przewożące zakochane pary i prywatne łodzie lub niewielkie jachty.

Włochy - Plac św. Marka w Wenecji
Plac św. Marka

Najważniejszym punktem Wenecji jest Plac Św. Marka. Można tu podziwiać zachwycające mozaiki i freski na Bazylice Św. Marka oraz spacerować w cieniu pełnego przepychu Pałacu Dożów. Podobno nie należy przechodzić pomiędzy stojącymi na placu kolumnami, ponieważ przynosi to pecha. Nie jestem przesądny, ale na wszelki wypadek darowałem sobie taki spacer.

Bazylika św. Marka

Z Placu Św. Marka rozpościera się przepiękny widok na lagunę wenecką i Canal Grande. Olbrzymi ruch na wodzie różnego rodzaju statków, jachtów, motorówek i gondoli zrobił na mnie ogromne wrażenie. Warto wjechać windą na Wieżę Dzwonniczą (cena biletu: 8 EUR), skąd z wysokości 99 metrów rozpościera się przepiękny widok na całą niemalże Wenecję, Plac Św. Marka, lagunę wenecką i liczne wyspy, w tym na majestatyczną Murano.

Włochy - Wenecja
Widok z wieży dzwonniczej bazyliki św. Marka

Po obejrzeniu panoramy Wenecji warto udać się na spontaniczny i niespieszny spacer malowniczymi uliczkami miasta. Słyszałem opinie, że bardzo łatwo się zgubić w ich zakamarkach. Ja jednak bez żadnego planu spacerowałem malowniczymi uliczkami Wenecji we wrześniowym słońcu i bez problemu dotarłem do Canal Grande i Ponte di Rialto. Canal Grande ma kształt litery S i dzieli Wenecję na dwie części. Ponte di Rialto jest najbardziej rozpoznawalną wizytówką Wenecji. Został wybudowany w latach 1588-1591. Na moście znajdują się liczne kramy kupieckie.

Włochy - Wenecja
Ponte di Rialto

Spacerując po Wenecji warto zatrzymać się na chwilę na Moście Westchnień. Jest to kolejny słynny wenecki most. Jego budowa została ukończona w 1614 r. Wnętrze mostu udostępnione jest dla zwiedzających Pałac Dożów, którego zwiedzanie podarowałem sobie, ograniczając się do podziwiania tej budowli z zewnątrz.

Rejs gondolą po kanałach weneckich

Wizyta w Wenecji nie byłaby w pełni zaliczona gdyby nie skorzystać z rejsu gondolą. Gondole są jednym z symboli Wenecji. Ich wygląd i rozmiar jest ściśle określony przepisami. Wszystkie gondole mają długość 11 metrów i szerokość 1,75 metra. Niespecjalnie lubię wodę i obawiałem się o ich stabilność, ale wbrew pozorom bardzo dobrze trzymają się na wodzie dzięki płaskiemu dnu. Taki kształt gondoli ułatwia manewrowanie w wąskich kanałach, gdzie panuje stosunkowo duży ruch na wodzie. Gondolier ma do dyspozycji tylko jedno wiosło i to przy jego pomocy może sterować łodzią. Warto zwrócić uwagę na strój gondolierów: słomiany kapelusz, koszula w pasy, czarne spodnie. Postoje gondoli znajdują się m.in. przy Placu św. Marka, przy moście Rialto oraz w okolicy dworca kolejowego Venezia S. Lucia. Podczas rejsu gondolą kanałami weneckimi wyczuwalny jest dość intensywny i lekko nieprzyjemny zapach wody.

Cena rejsu gondolą wynosi 80 EUR za 30 minutowy kurs. Opłata jest za całą gondolę niezależnie od liczby pasażerów. Jedna gondola mieści 6 osób.

Włochy - Wenecja
Przystań gondoli

Florencja – perła Toskanii

We Florencji jest tyle miejsc wartych zobaczenia, że z powodzeniem można by tu spędzić cały urlop. Mając jednak tylko kilka godzin na zwiedzanie, trzeba wybrać, które zabytki trzeba koniecznie odwiedzić. Szczególnie wielką ochotę na zwiedzenie Florencji miałem po przeczytaniu książki Dana Browna „Inferno”.

Według mnie Florencja swoim urokiem przebija nawet stolicę Włoch – Rzym. Poruszanie się po Florencji pieszo nie jest skomplikowane i nie wymaga wielkiego wysiłku, a odległości nie są duże. Można oczywiście skorzystać z komunikacji miejskiej (bilet 90-minutowy: 1,20 EUR, bilet całodzienny: 5 EUR).

Włochy - Florencja
Wnętrze bazyliki Santa Croce

Zwiedzanie Florencji rozpocząłem od Bazyliki Santa Croce (Bazylika św. Krzyża). Świątynia przez 500 lat była miejscem pochówku i uwiecznienia słynnych mieszkańców Florencji. Pochowano tu m.in. Michała Anioła, Machiavelliego czy Galileusza. W środku znajduje się symboliczny grobowiec Dantego. Prawdziwy grób poety znajdziemy w Rawennie – sam artysta został wygnany z Florencji. W świątyni spoczywa też kilku naszych rodaków – w tym m.in. malarz Michał Bogoria-Skotnicki i książę Michał Kleofas Ogiński (Cappella Castellani).

Cennik biletów wstępu do bazyliki Santa Croce

Rodzaj biletuCena biletu
Bilet normalny8 EUR
Bilet ulgowy6 EUR

Najbardziej znaną atrakcją Florencji jest katedra Santa Maria del Fiore (Duomo). Florencka świątynia jest czwartym największym kościołem na świecie, a jej fasada oraz kopuła są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych symboli stolicy Toskanii. Wejście do wnętrza samej katedry jest darmowe, ale za pozostałe atrakcje kompleksu trzeba zapłacić (bilet na wszystkie obiekty: 18 EUR, obejmuje zwiedzanie katedry, baptysterium, kopuły, dzwonnicy, krypty pod katedrą).

Włochy - katedra Santa Maria del Fiore we Florencji
Katedra Santa Maria del Fiore

Wrażenie ogromu robi przepiękna kopuła Katedry zaprojektowana przez Brunelleschiego. Warto również zobaczyć najstarszy budynek miasta czyli Baptysterium, do którego prowadzą słynne Rajskie Wrota.

Spacer nad rzeką Arno zaprowadził mnie do mostu Vecchio (Ponte Vecchio, czyli Stary Most). Jest to najstarszy most Florencji i jedyny zachowany po II Wojnie Światowej. Na moście mieszczą się sklepy z biżuterią oraz złotem (ceny kosmiczne). Most znany jest też pod nazwą Most Złotników. Niemal o każdej porze dnia most jest zapchany tłumami ludzi, ale warto się przejść mostem, żeby zakosztować tego ciekawego klimatu. Trzeba tylko dobrze pilnować kieszeni przechodząc na drugą stronę rzeki, bowiem jest to idealne środowisko dla kieszonkowców. Żeby zobaczyć Most Złotników w całej okazałości najlepiej udać się na most Santa Trinita.

Włochy - Most Złotników we Florencji
Most Złotników

Kolejnym miejscem we Florencji, które trzeba koniecznie odwiedzić jest Palazzo Vecchio. Będąc tu nie sposób nie zobaczyć kopii „Dawida” Michała Anioła. Z bliska widać, jak piękna, a jednocześnie dziwnie nieproporcjonalna jest ta rzeźba – Dawid ma wielkie ręce, umięśnione ciało i delikatną twarz dziecka.

Rzeźba Dawida na placu Palazzo Vecchio

Zwiedzając Florencję podarowałem sobie wejście do Galerii Uffizi, ze względu na gigantyczne niekończące się kolejki.

Florencja – co zobaczyć w jeden dzień?

Florencja jest stolicą Toskanii, jednego z najpiękniejszych regionów Włoch. W latach 1865-1871 Florencja była stolicą Włoch. Można powiedzieć, że miasto to jest jednym wielkim dziełem sztuki. Oglądając zabytki Florencji można odnieść wrażenie, że pomiędzy budynkami …

Rzym – Wieczne Miasto

Zwiedzając Rzym najlepiej poruszać się po mieście pieszo. Do centrum miasta dojechałem metrem (cena biletu 1,50 EUR), wysiadając na stacji „Colloseo”, tuż obok słynnego Koloseum. I to właśnie od położonego w samym centrum Wiecznego Miasta Amfiteatru Flawiuszów (bo tak inaczej nazywa się Koloseum) rozpocząłem swój spacer po Rzymie.

Włochy - Koloseum w Rzymie
Koloseum

Koloseum to jedna z najwspanialszych budowli antycznych, które dotrwały do naszych czasów. Jest doskonałym świadectwem wielkiego poziomu architektury i budownictwa Imperium Rzymskiego. Budowa Koloseum rozpoczęła się około 72 roku n.e. na polecenie założyciela dynastii Flawiuszów, cesarza Wespazjana. Wzniesiono go na miejscu sztucznego stawu, który ozdabiał jeden z dziedzińców słynnego “Złotego Domu” cesarza Nerona (Domus Aurea). Koloseum zostało wzniesione na planie owalu zbliżonego kształtem do elipsy; jego oś dłuższa ma 188 m, oś krótsza 156 m. Mierzy w obwodzie 527 m i ma dziś około 48,5 m wysokości (w przeszłości jego wysokość osiągała 52 m). W podziemiach amfiteatru znajdowały się pomieszczenia dla gladiatorów, zbrojownie, magazyny, klatki dla zwierząt. Arena – drewniana podłoga pokryta kilkucentymetrową warstwą piasku była wyjątkowo duża (86×54 m) i doskonale widoczna z każdego miejsca amfiteatru.

Cennik biletów wstępu do Koloseum

Rodzaj biletuCena biletu
Bilet normalny20 EUR
Dzieci do 18. roku życiabezpłatnie


Szlak mojego spaceru po Rzymie prowadził następnie do znajdującego się tuż obok Łuku Konstantyna Wielkiego, będącego pomnikiem chwały cesarza. Został wybudowany w 315 roku n.e. dla uczczenia dziesięciolecia rządów oraz jego zwycięstwa nad Maksencjuszem w bitwie o most Mulwijski w 312 roku n.e. Jego budowa trwała od 312 do 315 roku n.e. Łuk ma wysokość 21 metrów, szerokość 25 metrów i głębokość 7 metrów.

Łuk Konstantyna Wielkiego

Idąc dalej dotarłem na Kapitol wypełniony akurat rozwrzeszczanym tłumem protestujących, a następnie na słynne Forum Romanum, najstarszy plac miejski Rzymu, położonego u stóp Kapitolu i Palatynu, który stanowiło centrum polityczne i towarzyskie Rzymu okresu republiki. W tym miejscu znajdziemy liczne ruiny zabytkowych budowli: świątyni Saturna, świątyni Dioskurów, bazyliki Emiliusza, świątyni Wespezjana oraz Łuk Tyberiusza (bilet wstępu: 12 euro, obejmuje Koloseum, Palatyn, Forum Romanum).

Włochy - Forum Romanum w Rzymie
Forum Romanum

Kolejnym krokiem mojej rzymskiej wędrówki był Ołtarz Ojczyzny. Będący zarazem pomnikiem króla Wiktora Emanuela II i Grobem Nieznanego Żołnierza Ołtarz Ojczyzny (Altare della Patria, popularnie il Vittoriano) dominuje nad placem Weneckim. Monumentalna budowla z białego marmuru stanowi pomnik – projektu Giuseppe Zaconiego – zbudowany dla uczczenia zjednoczenia Włoch. Na cokole ustawiono dwunastometrowy konny pomnik króla. Pod nim stoi płaskorzeźba bogini Rzymu na złotym tle. Poniżej, przy Grobie Nieznanego Żołnierza płonie ogień, a żołnierze trzymają wartę. Budowlę zamyka półokrągły portyk z kolumnami, spod których roztacza się malownicza panorama Rzymu oraz widok na Plac Wenecki (Piazza Venezia) zabudowany w XV wieku przez Leone Battista Albertiego.

Altare della Patria

Opuszczając szybko Plac Wenecki docieram do Fontanny di Trevi, będąca akurat w trakcie generalnego remontu. Fontanna di Trevi jest chyba najbardziej znaną fontanną świata.

Barokowa fontanna w Rzymie ma 20 metrów szerokości i 26 metrów wysokości. Centralnymi postaciami fontanny są Neptun i dwa trytony, będące symbolami Kastora i Polluksa. Fontanna została zbudowana z inicjatywy papieża Klemensa XII w miejscu istniejącej wcześniej fontanny zaprojektowanej przez Leona Battiste Albertiego z 1435 r. Zasila ją woda doprowadzona akweduktem zbudowanym w 19 r. p.n.e. przez Agrypę, tym samym, który zasila fontannę Barcaccia znajdującą się u podnóża Schodów Hiszpańskich. Gorycz niemożności podziwiania fontanny osłodziły lody, które również dały odrobinę ochłody od rzymskiego słońca. Nazwy lodziarni nie pamiętam, ale będąc przy fontannie łatwo ją poznać po nieustannej kolejce turystów.

Jedną z najbardziej znanych budowli Rzymu jest Panteon, czyli inaczej „Świątynia wszystkich Bogów”. Okrągła świątynia powstała w 125 roku n.e. ku czci siedmiu najważniejszych bóstw rzymskich. Rzadziej funkcjonuje nazwa Pantheum. Budowla ta została ufundowana przez Marka Agryppę i na jego polecenia zaprojektowana. Konstrukcja powstała na Polu Marsowym na miejscu byłej świątyni ku czci boskich patronów Rzymu wybudowanej w roku 27 p.n.e. i zniszczonej w pożarze w 80 roku n.e. Panteon to rotunda o średnicy i wysokości wynoszącej 43 metry.

Budowla pokryta jest ogromną kopułą odlaną z betonu, przy podstawie której grubość wynosi 7 metrów. Kopuła budowli posiada na szczycie centralny otwór, zwanym „okiem” (oculusem) o średnicy 9 metrów, który jest jedynym otworem oświetlającym wnętrze. Ponieważ otwór nie ma przykrycia, podłoga na środku jest lekko wklęsła z odpływem do zbierania deszczu. Podniebienie kopuły jest ozdobione pięcioma rzędami kasetonów. Kiedy zwiedzałem Panteon wstęp do obiektu był darmowy.

Włochy - Panteon w Rzymie
Panteon

Nie mogąc oprzeć się atmosferze „Aniołów i demonów” Dana Browna odwiedziłem Piazza Navona (słynna fontanna, w której Tom Hanks ratuje od utonięcia jednego z preferiti). Oglądając film myślałem, że fontanna jest głębsza. Aktualną zabudowę Piazza Navona zawdzięcza papieżowi Innocentemu X, który powierzył Francesco Borromini’emu sporządzenie projektu rozbudowy pałacu i kościoła Sant’Agnese in Agone.

Fontannę Czterech Rzek (fontana dei Quattro Fiumi) zbudował w latach 1647–1651, Giovanni Lorenzo Bernini, który skomponował ją wokół egipskiego obelisku sprowadzonego na polecenie papieża z ruin Cyrku Maksencjusza. Cztery postacie wraz z elementami krajobrazu w postaci palm i zwierząt symbolizują cztery rzeki z czterech kontynentów. Rio de la Plata symbolizuje postać z podniesioną ręką, Dunaj i Europę wyobraża postać dosiadająca konia, personifikacja Nilu ma osłoniętą głowę (nie znano w tym czasie źródeł tej rzeki), Azję uosabia Ganges.

Włochy - Fontanna Czterech Rzek w Rzymie
Fontanna Czterech Rzek

Kres mojej wędrówki po Rzymie znajdował się przy Schodach Hiszpańskich. Zbudowane w stylu rokokowym w latach 1723 – 1725, według projektu Francesca de Sanctisa i Alessandra Specchiego schody uroczyście poświęcił ówczesny papież Benedykt XIII. Schody zaczynają się przy Piazza di Spagna i prowadzą ku XVI-wiecznemu kościołowi Trinita dei Monti, poświęconemu Trójcy Świętej. Schody Hiszpańskie to miejsce spotkań Włochów i odpoczynku turystów. Co ciekawe z obiektem tym wiąże się kilka przesądów. Jeden z nich mówi, że nie powinno się tam jeść, ponieważ może to przynieść nieszczęście. Inny zaś, że radość i powodzenie w życiu można sobie zapewnić, robiąc sobie zdjęcie na Schodach Hiszpańskich ze spuszczoną głową. Nie znałem tych przesądów w momencie odpoczynku po całodziennym spacerze po Rzymie. Moje nogi i kręgosłup dawały znać po długiej wędrówce a pusty żołądek domagał się pożywnego posiłku. Zdjęcia ze spuszczoną głową sobie nie zrobiłem. Ale chyba to tylko przesąd, bo ani nic złego mnie nie spotkało, a na powodzenie nie narzekam.

Schody Hiszpańskie

Monte Cassino – polski cmentarz wojenny

Nie sposób nie odwiedzić klasztoru i cmentarza polskiego zlokalizowanego w środkowych Apeninach, między Rzymem a Neapolem. Na samo wzgórze można wjechać autobusem bardzo wąską i krętą drogą, podziwiając przepiękne widoki.

Włochy - klasztor na Monte Cassino
Klasztor na Monte Cassino

Z parkingu obok klasztoru idziemy schodami i dróżką wzdłuż siatki i świeżo posadzonego szpaleru tui aż do bramy cmentarnej, po bokach której stoją dwa monumenty z orłami husarskimi z rozłożonymi skrzydłami (dwa orły jak dwa skrzydła II Korpusu: 3 Dywizja Strzelców Karpackich oraz 5 Dywizja Kresowa Piechoty). Następnie trafiamy na mały półkolisty plac z krzyżem Virtuti Militari pośrodku, na półkolach napis:

Przechodniu powiedz Polsce żeśmy polegli wierni w Jej służbie.

W tej części cmentarza znajduje się również mogiła gen. Andersa i jego drugiej żony. Dalej znajdują się żołnierskie mogiły ułożone na kształt wachlarza. Na każdej mogile wyryto imię i nazwisko żołnierza, stopień i jednostkę, datę urodzenia i śmierci. Zaznaczono również wyznanie: krzyż katolicki lub prawosławny góruje nad mogiłami żołnierzy tych wyznań, natomiast gwiazdę Dawida wyryto na grobach żołnierzy – wyznawców judaizmu. Miejsce zrobiło na mnie bardzo imponujące wrażenie.

Włochy - cmentarz na Monte Cassino
Polski cmentarz wojenny na Monte Cassino

Odwracając się w stronę klasztoru widzimy budynek klasztoru w całej okazałości. Zniszczony podczas II Wojny Światowej klasztor benedyktynów został wiernie odbudowany i z pewnością zyska uznanie większości odwiedzających. Widząc malowniczy widok rozciągający się z klasztoru, nie dziwi fakt wybrania wzgórza jako miejsca kultu religijnego – mnisi z pewnością musieli czuć się tu nieco bliżej Boga. Warto wejść przynajmniej na chwilę do samego klasztoru jak i jego podziemi, a także do benedyktyńskiej apteki (niestety oferowane tam produkty są dość drogie jak na kieszeń polskiego turysty).

Asyż – miasto św. Franciszka

Maleńkie średniowieczne miasteczko położone jest 23 km od Peruggi. Asyż to miasto św. Franciszka, w którym jego wołanie o miłość i pokój do dziś brzmi z niezwykłą siłą. Pomimo tłumu turystów i pielgrzymów Asyż wciąż emanuje niezwykłym klimatem, a jego autentyzm pozostawia niezatarte wspomnienia. Imponująca bazylika św. Franciszka (San Francesco), zaliczana do najpiękniejszych chrześcijańskich świątyń, składa się z dwóch kościołów – dolnego i górnego, pod którymi mieści się krypta. Okazała, ozdobiona wspaniałymi dziełami sztuki, może wydawać się sprzeczna z surowymi zasadami Franciszka. Należy jednak pamiętać, że miała pełnić funkcję kościoła papieskiego i sanktuarium, obliczonego na przyjmowanie wielkiej liczby pielgrzymów. Prace rozpoczęto w 1228 r., a już dwa lata później do wzniesionego częściowo kościoła przeniesiono relikwie świętego. Uroczysta konsekracja odbyła się w 1253 r.

Włochy - bazylika św. Franciszka w Asyżu
Bazylika św. Franciszka w Asyżu

W mrocznym i niewysokim wnętrzu kościoła dolnego warto się przyjrzeć zniszczonym lecz pięknym malowidłom na ścianach nawy. Te najstarsze freski zachowały się fragmentarycznie. Układają się one w dwa cykle: po prawej stronie przedstawiono Mękę Chrystusa, a po lewej sceny z życia Biedaczyny z Asyżu. Z nawy głównej dolnego kościoła schodzi się do krypty z grobem św. Franciszka . Kiedy w 1230 r. jego ciało przeniesiono do bazyliki, ukryto je w niedostępnym miejscu z obawy przed kradzieżą. Drogocenne relikwie spoczywały nietknięte przez sześć wieków. W 1818 r. na polecenie papieża Piusa VII rozpoczęto poszukiwania grobu Biedaczyny z Asyżu. Po długich badaniach odkryto go pod głównym ołtarzem dolnego kościoła. Wkrótce zbudowano pomieszczenie umożliwiające wiernym dostęp do relikwii.

Nieco młodszy od dolnego, kościół górny jest jednym z najwcześniejszych przykładów architektury gotyckiej we Włoszech. Budowla została uszkodzona w czasie ostatniego trzęsienia ziemi we wrześniu 1997 r. Wyjątkowe miejsce w dziejach sztuki zajmują freski na ścianach nawy. Jest to jedno z pierwszych dzieł, w których dokonano nowatorskiej próby nadania obrazom trójwymiarowego charakteru. Głównym tematem dekoracji nawy są dzieje św. Franciszka, opowiedziane na 28 obrazach.

Kamienice w Asyżu

Wychodząc z obiektów sakralnych udałem się na spacer urokliwymi ulicami miasteczka. Z całej podróży do Włoch to właśnie to miejsce zrobiło na mnie największe wrażenie. Na koniec uczta dla ciała w postaci słusznego kawałka prawdziwie włoskiej pizzy i pora kierować się w stronę autokaru.

Wyprawa do Włoch byłaby niepełna bez zwiedzania Watykanu, miasta papieży. Z uwagi na bogactwo zabytków, zwiedzaniu Watykanu poświęcam osobny wpis na blogu.

Za murami Watykanu

Czy można zwiedzić Watykan w jeden dzień? Tak, ale pod pewnymi warunkami. Po pierwsze wizytę w Watykanie należy zaplanować na dzień inny niż środa (audiencja papieska) i niedziela (Anioł Pański …

KRAJ

Włochy

STOLICA

Rzym

JĘZYK URZĘDOWY

włoski

USTRÓJ POLITYCZNY

demokratyczny

RELIGIA DOMINUJĄCA

katolicyzm

WALUTA

euro (EUR)

POWIERZCHNIA

302.072

LICZBA LUDNOŚCI

60.483.973

STREFA CZASOWA

UTC + 1 (zima), UTC + 2 (lato)

Udostępnij!

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie.

Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.

Przewiń do góry