Start Facebook Instagram YouTube BuyCoffee Email Cookies Do góry
gdańsk główne miasto długi targ

Gdańsk – Główne Miasto: ulica Długa i Długi Targ

Gdańsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów, a jednym z najpopularniejszych w Gdańsku miejsc jest Główne Miasto, w skład którego wchodzi ulica Długa i Długi Targ. Tysiącletni Gdańsk to niezwykłe, wielokulturowe miasto, o które przez wieki walczyli możni tego świata. To również jeden z najważniejszych portów bałtyckich, a zarazem miejsce, z którego wypłynęła „Solidarność”, dając wolność Polakom i rozpoczynając upadek komunizmu w Europie. Półmilionowa morska stolica Polski położona nad Zatoką Gdańską jest dużym ośrodkiem gospodarczym, naukowym i kulturalnym.

Dzisiejszy Gdańsk jest stolicą województwa pomorskiego i ważnym ośrodkiem administracyjnym. W okresie złotego wieku miasto było swoistą republiką mieszczańską, wielokulturowym tyglem etnicznym. Atmosfera tolerancji i bogactwo płynące z handlu owocowały rozwojem kultury, nauki i sztuki. Z miastem związanych było wiele sławnych osób, wśród których warto wymienić chociażby: Jana Heweliusza – astronoma, Daniela Gabriela Fahrenheita – autora używanej przez Amerykanów skali temperatur, Daniela Chodowieckiego – wybitnego rysownika, Artura Schopenhauera – filozofa, Güntera Grassa – pisarza noblistę, czy Lecha Wałęsę – przywódcę „Solidarności” i byłego Prezydenta RP.

Gdańsk jest kluczem do wszystkiego.

– Napoleon Bonaparte

Gdańsk to także stolica bursztynu zwanego też jantarem, dobrym kamieniem, elektronem czy złotem północy. Miasto związane z bałtyckim złotem północy od wieków kultywowało tradycje sztuki bursztyniarskiej. Gdańscy bursztynnicy stworzyli własną szkołę obróbki, a jakość ich wyrobów nie ma sobie równiej w świecie. Będąc w tym mieście nie wolno ominąć sklepów z bursztynową biżuterią, warto też wybrać się na którąś z trójmiejskich plaż i poszukać w piasku kawałków jantaru.

Plaże to osobna atrakcja miasta. Choć panuje powszechna opinia, że Bałtyk i Zatoka Gdańska są zimne, wietrzne i niegościnne, nic bardziej mylnego. Każdego lata na pomorskie plaże przyjeżdżają setki tysięcy turystów, by wylegiwać się na rozgrzanym piasku, kąpać w słonym morzu i uprawiać sporty wodne.

Zanim zwiedzimy Główne Miasto warto poznać krótką historię grodu nad Motławą.

Historia Gdańska

Od IX wieku Gdańsk rozwijał się jako ośrodek rolniczo-rybacko-rzemieślniczy. Ślady istnienia osadnictwa na tym terenie sięgają epoki kamiennej. Tu brał swój początek bursztynowy szlak wytyczony przez starożytnych Rzymian.

Około 975 roku nad rzeką Motławą z inicjatywy księcia Mieszka I wybudowano gród z portem. Nazwę miasta uwieczniono zapisem w „Żywocie św. Wojciecha” jako Gyddanyzc. W roku 1236 Gdańsk otrzymał prawa miejskie z rąk księcia pomorskiego Świętopełka II. Na początku XIV wieku Krzyżacy podstępnie opanowali gród. Wybudowali tu nowy zamek, kanał Raduni i zorganizowali ośrodek miejski z rajcami i burmistrzem.

Miasto szybko bogaciło się na handlu, głównie zbożem i drewnem. W tym okresie porównanie ruchów w portach hanzeatyckich wypada na korzyść Gdańska, któremu dorównywała tylko Lubeka.

Wojna trzynastoletnia, która doprowadziła do odzyskania Pomorza Gdańskiego prowadzona była przez Polskę za gdańskie pieniądze i przy pomocy gdańskich wojsk i floty.

W 1454 roku miasto powróciło do Polski. Istotny wkład w prowadzenie wojny doprowadził do uzyskania przez miasto poważnych korzyści. Król Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu przywileje, które dały podstawy prawne jego autonomii. Przywileje umożliwiły miastu wspaniały rozkwit przez następne 300 lat. Samodzielne części miasta zostały połączone w jeden organizm z prawem bicia własnej monety, kontroli żeglugi w porcie i wolnego przewozu towarów z Polski i Litwy.

W XVI wieku potęga miasta stanowiła poważny problem dla królów Rzeczypospolitej. Konflikt z Zygmuntem Augustem próbującym podporządkować sobie Gdańsk oraz utworzyć tu bazę floty wojennej przekształcił się za panowania Stefana Batorego w otwartą wojnę z królem i Rzeczypospolitą. Z konfliktów tych, mimo pozornych ustępstw, miasto wyszło wzmocnione i jeszcze bardziej samodzielne.

Złoty okres przypada na wiek XVII. Miasto liczyło wtedy około 77 tysięcy mieszkańców i było jednym z największych i najbogatszych w Europie. Ściągali tu kupcy, marynarze oraz ludzie nauki i sztuki z całej Europy. Wzniesiono wówczas najwspanialsze budowle – wybudowano ponad 300 spichrzów oraz piękne kamieniczki. Spośród nadbałtyckich miast jedynie Kopenhaga mogła wówczas równać się z Gdańskiem.

Fortyfikacje, którymi zostało otoczone miasto należały do najpotężniejszych w Europie. Królowie Szwecji prowadzący wojny z Polską w XVII i XVIII wieku nie zdecydowali się na ich zdobycie. Jednak w XVIII wieku w wyniku wojen szwedzkich nastąpił zastój gospodarczy.

W wyniku pierwszego rozbioru Polski w 1772 roku miasto zostało odcięte od terytorium Królestwa Polskiego przez Prusy, a król pruski Fryderyk II wprowadził blokadę gospodarczą miasta. Po drugim rozbiorze Polski w 1793 roku miasto trafiło pod panowanie pruskie. W 1807 roku Gdańsk w wyniku wojen napoleońskich po raz pierwszy stał się wolnym miastem. Nastąpiła stopniowa poprawa koniunktury. Głównie rozwijał się przemysł wojenny i stoczniowy, uruchomiono pierwsze połączenia kolejowe, gazownię, wodociąg miejski, konny tramwaj, wybudowano muzeum miejskie, otwarto politechnikę.

W 1920 roku w wyniku postanowień Traktatu Wersalskiego oficjalnie powołano do istnienia Wolne Miasto Gdańsk. W dniu 1 września 1939 roku atakiem Niemców na Westerplatte i Pocztę Polską rozpoczęła się II wojna światowa. W okresie wojny miasto było dwukrotnie bombardowane przez lotnictwo alianckie. Największe jednak zniszczenia miały miejsce w marcu 1945 roku podczas tzw. wyzwolenia miasta przez wojska radzieckie, które w rzeczywistości splądrowały i zniszczyły część zabytków. Po grabieży dokonanej przez armie wyzwoleńcze oraz po jesiennych sztormach w 1945 roku historyczne centrum miasta praktycznie przestało istnieć. Większość z pozostałych jeszcze nielicznych rodowitych mieszkańców wysiedlono do Niemiec, a osiedlano repatriantów ze Wschodu oraz ludność z Pomorza i centralnej Polski.

Odbudowa miasta z jego historycznym centrum przebiegała dość sprawnie. Rozbudowa stoczni przyczyniała się do szybkiego wzrostu liczby ludności. W latach 70. XX wieku wybudowano rafinerię, Port Północny i Siarkopol. Utworzono Uniwersytet Gdański. Gdańsk ponownie stał się największym portem na Bałtyku.

Miastem targały jednak liczne robotniczo-inteligenckie wystąpienia przeciwko władzom komunistycznym. Największe z nich miały miejsce w latach 1968, 1970 i 1980. W 1980 roku w wyniku kolejnego protestu został zalegalizowany największy i jedyny w Europie środkowej niezależny ruch społeczny „Solidarność”. Działalność tego ruchu była głównym powodem wprowadzenia stanu wojennego na terenie Polski w grudniu 1981 r.

A teraz pora rozpocząć spacer po historycznym centrum Gdańska. Zapraszam na Główne Miasto.

Główne Miasto: ulica Długa i Długi Targ

Serce Gdańska bije w Głównym Mieście. To tu znajdują się najwspanialsze zabytki grodu nad Motławą. Choć ta część miasta została doszczętnie zburzona pod koniec II wojny światowej to dziś, zrekonstruowana, przyciąga najwięcej turystów.

Brama Wyżynna i Katownia

Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od najbardziej reprezentacyjnej części miasta – Drogi Królewskiej. Jest to trakt zawdzięczający swoją nazwę uroczystym wjazdom monarchów do miasta. Przed Bramą Wyżynną wielokrotnie miały miejsce wystawne ceremonie powitania polskich monarchów odwiedzających miasto. Pierwszym Polskim władcą, który ujrzał Bramę w dzisiejszej postaci był Zygmunt III Waza.

I tak jak niegdyś monarchowie, tak teraz my udamy się ku Bramie Wyżynnej.

Adres: ul. Wały Jagiellońskie 2A, 80-887 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20’59,8”N 18°38′47,5″E
Dojazd: tramwaje – 2, 3, 6, 7, 8, 9, 63; autobusy – 106, 108, 111, 112, 118, 123, 132, 138, 154, 166, 187, 186, 189, 200, 205, 207, 232, 256, 606, N1, N4, N5

Ten piękny renesansowy budynek był kiedyś częścią murów obronnych miasta. W otoczeniu imponujących wałów brama sprawiała wrażenie trudnej do zdobycia. Naprzeciw głównego przejazdu znajdował się most zwodzony przerzucony nad dość głęboką fosą, przeznaczony dla wozów konnych i jeźdźców. Dwa mniejsze przejścia zaopatrzone były w kładki dla pieszych. Całość, przy użyciu specjalnych łańcuchów, podnoszono do góry w wyznaczonych godzinach wieczornych.

gdańsk brama wyżynna główne miasto
Brama Wyżynna

Oglądając dokładnie Bramę Wyżynną możemy zauważyć imponują rzeźbę herbową będącą godłem Rzeczypospolitej na owalnej tarczy podtrzymywanej przez dwa anioły.

Uwagę przyciągają również trzy łacińskie sentencje przypominające władzom oraz obywatelom o wartościach najbardziej pożądanych w życiu państwa i społeczeństwa:

Sapientissime fiunt omnia quae pro Republica fiunt

Najmądrzej dzieje się wszystko, co się dzieje dla Rzeczypospolitej

Iustitia et Pietas duo sunt Regnorum omnium Fundamenta

Sprawiedliwość i pobożność to dwie podstawy wszystkich królestw

Civita tib haec optanda bona maxime Pax Libertas et Concordia

Dobra najbardziej dla państw pożądane to pokój, wolność, zgoda

Tuż za bramą znajduje się imponująca rozmiarem Wieża Więzienna z przylegającą do niej Katownią.

Adres: Długa 1, 22-100 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′59″N 18°38′49″E

Katownia, dawniej siedziba kata, wygląda jak renesansowy pałacyk z bogato zdobionym dachem i wieżyczką.

gdańsk główne miasto katownia
Wieża Więzienna i Katownia

Znajdowało się tu przez wieki jedno z najcięższych więzień w Europie. Kroniki nie odnotowują ani jednego przypadku udanej ucieczki skazańców. Nad wejściem do budynku znajduje się interesujący stary herb Gdańska z czasów krzyżackich przedstawiający dwa krzyże jeszcze bez królewskiej złotej korony.

Wieża Więzienna i Katownia gromadzą obiekty związane z ich wielorakimi funkcjami jak również z dziedziny gdańskiego prawa i administracji. Znajduje się tu również kolekcja makabrycznych narzędzi tortur oraz mumia wampira.

Złota Brama i Dwór Bractwa św. Jerzego

Zaledwie kilka kroków od Wieży Więziennej znajduje się piękna Złota Brama. W rzeczywistości jest ona błękitna, a jedyne złote elementy na jej fasadzie to figury symbolicznych postaci. Od zewnętrznej strony zobaczyć możemy rzeźby wyobrażające najcenniejsze dla miasta wartości – pokój, wolność, bogactwo i sławę.

Adres: ul. Długa 1, 22-100 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′58,9″N 18°38′53,5″E

Od strony ul. Długiej widnieją natomiast postacie symbolizujące roztropność, sprawiedliwość i zgodę. Złota Brama jest śladem najświetniejszego okresu w dziełach sztuki gdańskiej. To ona w rzeczywistości zaczyna Drogę Królewską.

Gdańsk Złota Brama i Dwór Bractwa św. Jerzego
Złota Brama i Dwór Bractwa św. Jerzego

Zanim jednak przejdziemy przez bramę warto jeszcze zatrzymać się przez chwilę i spojrzeć w lewo na piękny ceglany budynek z wieżyczką. Jest to Dwór Bractwa św. Jerzego, w którym spotykali się niegdyś kupcy i rajcowie miasta, by wspólnie obradować i bawić się. Budynek służył też jako miejsce nauki fechtunku i sztuki łucznictwa, a także organizacji balów i przyjęć. Potwierdzeniem funkcji dworu jest złota figurka św. Jerzego, wieńcząca wieżyczkę budowli.

Targ Węglowy i Jarmark św. Dominika

Na Targu Węglowym warto rozejrzeć się dookoła gdyż jest to jeden z największych placów miasta. To przy nim znajduje się jeden z najważniejszych w Polsce teatrów – słynny Teatr Wybrzeże.

Na co dzień Targ Węglowy pełni rolę jednego z większych parkingów w śródmieściu, lecz kilka razy do roku zamienia się w miejsce festynów, czy targowiska przy okazji organizowanych przez Międzynarodowe Targi Gdańskie imprez handlowych. Jednak największą i najsłynniejszą imprezą jaka odbywa się na tym targu jest Jarmark św. Dominika potocznie zwany Jarmarkiem Dominikańskim.

gdańsk jarmark dominikański
Jarmark Dominikański

Jarmark Dominikański jest najstarszym świętem miasta o tradycji sięgającej XII wieku. Wtedy to papież Aleksander VI nadał gdańskiemu zakonowi dominikanów prawo organizacji jarmarków odpustowych w dzień św. Dominika przypadający 5 sierpnia. W dawnych wiekach podczas jarmarku do portu nad Motławą zawijało kilkaset statków wypełnionych towarami z całej Europy. Znacznie później, w czasach socjalizmu, jarmark był jedynym miejscem, w którym można było kupić niedostępne w sklepach rarytasy.

Dziś Jarmark Dominikański zamienia co roku Główne Miasto w wielki kiermasz, a turyści i gdańszczanie wpadają w szał zakupów. Wabią ich setki straganów z pamiątkami, biżuterią oraz prawdziwymi antykami. Imprezie towarzyszą barwne festyny, parady, pokazy teatralne i sportowe oraz koncerty.

W roku 2022 Jarmark Dominikański odbył się po raz 762 i trwał od 23 lipca do 14 sierpnia.

Ulica Długa i Długi Targ

Wracamy pod Złotą Bramę, za którą rozpoczynamy spacer po najpiękniejszej części miasta – ulicy Długiej i Długim Targu. Niegdyś mieszkali tu najzamożniejsi obywatele Gdańska. Jeszcze przed wojną była to ruchliwa trasa, po której jeździły tramwaje i samochody, a chodnikami przemieszczali się mieszkańcy miasta.

gdańsk ulica długa
Ulica Długa

Dziś połączone ze sobą ulice Długa i Długi Targ to wspaniały reprezentacyjny deptak, po którym przechadzają się turyści podziwiający piękne kolorowe kamienice, odwiedzający liczne kawiarnie i robiący zakupy w sklepach z bursztynową biżuterią.

Przy tej trasie znajduje się też kilka niezwykłych muzeów i miejsc, które są symbolami Gdańska. Już kilka kroków za Złotą Bramą nie wolno pominąć Domu Uphagena, który przypomina o dawnej świetności Gdańska.

Dom Uphagena

Niegdyś Dom Uphagena był jedną z wielu podobnych kamienic mieszczańskich. Dziś jest jedyną, której próg można przekroczyć, by poznać dawny układ przestrzenny i funkcjonalny, wystrój i wyposażenie gdańskiego domu z końca XVIII wieku.

Adres: ul. Długa 12, 80-827 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′57,40″N 18°38′57,25″E

W kamienicy mieści się Oddział Muzeum Gdańska, w którym można zwiedzać wiernie odtworzone wnętrza domu sprzed 200 lat – od piwnic i kuchni, przez salony i jadalnie, aż po sypialnię. Zwraca uwagę dobry gust dawnych właścicieli domu, którzy, co ciekawe, jeszcze przez 9 lat po wprowadzeniu się wykańczali i wyposażali go.

gdańsk dom uphagena
Dom Uphagena

Warto zwrócić uwagę na wspólne cechy gdańskich kamienic. Typowe domy są niezwykle wąskie, gdyż starano się maksymalnie zapełnić działkami pod zabudowę całą starą część Gdańska. Większość z nich była bogato zdobiona figurami ludzi i zwierząt, herbami, łacińskimi maksymami i malowidłami.

Godziny zwiedzania Muzeum Wnętrz Mieszczańskich w Domu Uphagena

Dzień tygodniaGodziny zwiedzania
poniedziałek12:00 – 18:00
od wtorku do niedzieli10:00 – 18:00

Na zwiedzenie Domu Uphagena trzeba zarezerwować minimum 30 minut. We wnętrzach nie wolno fotografować z użyciem lampy błyskowej.

Ceny biletów wstępu do Muzeum Wnętrz Mieszczańskich w Domu Uphagena

Rodzaj biletuCena biletu
bilet normalny16 zł
bilet ulgowy12 zł
bilet rodzinny45 zł
W poniedziałki wstęp do muzeum jest bezpłatny.

Ratusz Głównego Miasta

Idąc dalej ulicą Długą nie sposób nie dostrzec ogromnej ceglanej spiczastej wieży górującej nad okolicą. Jest to wieża Ratusza Głównego Miasta, jednego z najwspanialszych tego typu budynków w Europie. Ratusz Głównego Miasta jest obowiązkowym punktem zwiedzania Gdańska pozwalającym lepiej zrozumieć historię i obyczaje miasta.

Adres: ul. Długa 46, 80-831 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′55,5″N 18°39′10,5″E

Najbardziej reprezentacyjnym wnętrzem Ratusza jest Sala Czerwona, w której obradowali niegdyś rajcowie. Jej oryginalny wystrój zachował się niemal w całości. Uwagę zwraca piękny ozdobny kominek, w którym, co ciekawe, nigdy nie rozpalono ognia. Przy ścianach dostrzeżemy ławy, na których siedzieli rajcowie. Jednak największą uwagę przykuwają obrazy na ścianach i na stropie Sali. Przedstawiono na nich sceny o tematyce antycznej i biblijnej zawierające moralizatorskie treści. Miały one przypominać rajcom, że ich praca polega na uczciwym służeniu dobru obywateli miasta. Owalny obraz na środku stropu symbolizuje przynależność Gdańska do Rzeczypospolitej.

gdańsk ratusz głównego miasta
Ratusz Głównego Miasta

W Ratuszu warto jeszcze obejrzeć Salę Zimową i Salę Kominkową oraz wspaniałą kolekcję wyrobów z bursztynu. Wśród nich znajduje się ogromny kawałek bursztynu przerobiony na strusie jajo.

Osoby, którym niestraszna wspinaczka po schodach, skusi także niezwykła rekonstrukcja przedwojennych gdańskich wnętrz znajdująca się na ostatnim piętrze Ratusza. Można tu zobaczyć wnętrza apteki, kuchni czy gabinetu niemieckiego oficera.

Wielką atrakcją Ratusza jest także taras widokowy na szczycie wieży. Z wysokości 50 metrów podziwiać można zapierającą dech w piersiach panoramę Gdańska.

gdańsk panorama głównego miasta
Panorama z wieży Ratusza Głównego Miasta

Godziny zwiedzania Ratusza Głównego Miasta

Dzień tygodniaGodziny zwiedzania
poniedziałek12:00 – 18:00
od wtorku do niedzieli10:00 – 18:00

Ceny biletów wstępu do Ratusza Głównego Miasta

Rodzaj biletuCena biletu
bilet normalny16 zł
bilet ulgowy12 zł
bilet rodzinny45 zł
W poniedziałki wstęp do muzeum jest bezpłatny.

Fontanna Neptuna

Po opuszczeniu z Ratusza widzimy najsłynniejszy symbol Gdańska – Fontannę Neptuna.

Adres: Długi Targ, 80-833 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′54,87″N 18°39′12,11″E

Fontanna przedstawia boga mórz, u którego stóp wiją się konie morskie. Z trójzębu trzymanego przez Neptuna tryskają strumienie wody.

Legenda głosi, że któregoś dnia zamiast wody po fontannie polała się słynna wódka gdańska.

Fontannę postawiono wierząc, że od przychylności Neptuna zależy pomyślność miasta. Dziś jest to najchętniej fotografowany obiekt w Gdańsku i obowiązkowy punkt każdej wycieczki.

gdańsk fontanna neptuna
Fontanna Neptuna

Dwór Artusa

Fontanna Neptuna stoi w miejscu, w którym rozpoczyna się ulica Długi Targ. Jej najważniejszą budowlą jest niezwykły Dwór Artusa, znajdujący się dokładnie za plecami Neptuna.

Adres: Długi Targ 43-44, 80-831 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′55,5″N 18°39′12,3″E

W tym budynku koncentrowało się życie dawnego Gdańska. Dwór był ośrodkiem życia towarzyskiego – wystawiano tu sztuki teatralne, odbywały się w nim spotkania, biesiady i wesela. W okresie późniejszym budynek służył również jako giełda.

Dwór Artusa został wybudowany przez członków Bractwa św. Jerzego. Ich inspiracją była legenda o królu Arturze i jego rycerzach, którzy w harmonii i przyjaźni rządzili Anglią. Imię króla po francusku brzmi Artus, stąd też nazwa Dworu.

gdańsk dwór artusa
Dwór Artusa

Dziś ten piękny niebieski budynek zachwyca oryginalnością architektury. Spośród podobnych dworów w całej Europie przetrwał tylko gdański. Warto więc poświęcić mu nieco uwagi i zwiedzić wspaniałe wnętrze.

Godziny zwiedzania Dworu Artusa

Dzień tygodniaGodziny zwiedzania
poniedziałek12:00 – 18:00
od wtorku do niedzieli10:00 – 18:00

Ceny biletów wstępu do Dworu Artusa

Rodzaj biletuCena biletu
bilet normalny16 zł
bilet ulgowy12 zł
bilet rodzinny45 zł
W poniedziałki wstęp do muzeum jest bezpłatny.

Całą przestrzeń Dworu Artusa zajmuje wielka reprezentacyjna sala – miejsce spotkań. Wypełniono ją dziełami sztuki. Do najważniejszych zabytków Dworu należy największy piec kaflowy w Europie o wysokości ponad 10 metrów, składający się z 520 bogato zdobionych kafli. Ze sklepienia Sali zwisają na linach piękne modele dawnych kupieckich statków. Ściany wnętrza pokryte są malowidłami o tematyce mitologicznej i biblijnej. Nie są to jednak prawdziwe obrazy, lecz ich komputerowe rekonstrukcje. Oryginalne dzieła spłonęły w czasie wojny.

Z głównej Sali Dworu przechodzimy do pomieszczenia zwanego Sienią Gdańską. Jest to przykład dawnego wnętrza kamienicy gdańskiej, pokazujący jak eleganckie były same przedsionki tych domów, nie wspominając już o salonach i jadalniach. Główną atrakcją Sieni są przepięknie zdobione spiralne schody wiodące na pierwsze piętro pomieszczenia.

Złota Kamienica i Nowy Dom Ławy

Nieopodal Dworu Artusa stoi Złota Kamienica, która podobnie jak Złota Brama nie jest wcale złota lecz biała z niewieloma tylko złotymi ozdobami.

Adres: Długi Targ 41-42, 80-831 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20’54,9”N 18°39’13,5”E

Interesująca jest historia Złotej Kamienicy. Należała ona do Johanna Speymanna, który w XVII wieku przeszedł wszystkie szczeble w hierarchii urzędniczej by stać się w końcu najwybitniejszym gdańskim burmistrzem. To za jego rządów miasto przeżyło swój największy rozkwit. Speymann był także wielkim miłośnikiem sztuk i zbieraczem osobliwości. Na jego życzenie po śmierci utworzono w tym domu pierwsze publiczne muzeum w Gdańsku.

gdańsk złota kamienica
Złota Kamienica

Ze Złotą Kamienicą sąsiaduje Nowy Dom Ławy, potocznie zwany Sienią Gdańską.

Adres: Długi Targ 43, 80-828 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′54,564″N 18°39′12,362″E

Kamieniczka ta jest słynna za sprawą „Panienki z okienka”. To z okna w tym właśnie domu wyglądała Hedwiga, bohaterka słynnego romansu opisanego przed ponad stu laty przez Deotymę (Jadwigę Łuszczewską). Od chwili wydania wielokrotnie wznawiana powieść stała się wręcz obowiązkową lekturą kolejnych pokoleń Polaków. Wielu z nich odwiedzając Gdańsk nadaremnie poszukiwało bursztynowego domu, bo tak właśnie nazwana była kamienica w książce.

gdańsk nowy dom ławy
Nowy Dom Ławy

Zielona Brama

Sprzed domu panienki z okienka nie sposób nie dostrzec Zielonej Bramy, wspaniałego dzieła architektury zamykającego Długi Targ i jednocześnie Drogę Królewską.

Adres: Długi Targ 24, 80-828 Gdańsk
Współrzędne GPS: 54°20′52,29″N 18°39′20,52″E

Trzypiętrowa masywna budowla łączy Główne Miasto z rzeką Motławą. I znów nazwa bramy jest myląca. Brama wcale nie jest zielona lecz jasnoczerwona, gdyż zbudowana jest z holenderskiej cegły. Nazwę bramy należy wiązać z pobliskim mostem, przy budowie którego użyto kamieni o zielonkawym odcieniu.

Budynek przypomina raczej pałac niż bramę. Nic więc dziwnego, że to ją wybrali sobie na siedzibę królowie Polscy, kiedy odwiedzali Gdańsk.

Obecnie Brama pełni kilka zaszczytnych funkcji. Na pierwszym i drugim piętrze odbywają się konferencje, wystawy sztuk pięknych i wernisaże. Na trzecim piętrze Zielonej Bramy znajdowało się biuro byłego prezydenta III RP Lecha Wałęsy, przeniesione w roku 2015 do siedziby Europejskiego Centrum Solidarności.

Dwie ciekawostki na zakończenie wycieczki

Przed zakończeniem wycieczki Drogą Królewską warto na krótko zajrzeć na ulicę Ogarną, równoległą do Długiego Targu i Długiej. Nieco mniej reprezentacyjna lecz równie urokliwa ulica ta zaskakuje ciszą i spokojem w porównaniu z oddaloną o kilka metrów trasą pełną turystów. Wśród jej zabytków godna uwagi jest kamienica pod numerem 27/28.

Zaskakuje ona odmiennością od otaczających ją wąskich domów. Ta eklektyczna budowla z przełomu XIX i XX wieku przypomina raczej mały zameczek. Mieli tu swoją siedzibę gdańscy masoni. Obok umieszczonej na parterze świątyni wolnomularskiej urządzili tajemniczo brzmiącą „salę zagubionych kroków” oraz „izbę rozmyślań”.

Na styku Ogarnej i Pocztowej w południową stronę biegnie niepozorna uliczka Zbytki. W XVI i XVII wieku znajdowały się przy niej mieszkania kobiet lekkich obyczajów, które przyjmowały zarówno licznych marynarzy jak i ważne osobistości. Prostytucja na ul. Zbytki i Różanej była tak wielka, że wydano kobietom trudniącym się najstarszym zawodem świata nakaz noszenia specjalnych nakryć głowy.

Podziel się wpisem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.