Skopje to stolica Macedonii Północnej. Jest miastem pełnym kontrastów, gdzie nowoczesność spotyka się z bogatą historią. Warto poświęcić czas na zwiedzenie tego miejsca. Skopje robi piorunujące wrażenie. Od monumentalnych budowli, przez urokliwe zaułki Starego Bazaru, po spokojne zakątki w Kanionie Matka – stolica Macedonii ma wiele do zaoferowania. Oto dziesięć najważniejszych atrakcji, które musisz zobaczyć odwiedzając Skopje. Sprawdź gotowy plan zwiedzania miasta. Poznaj atrakcje i informacje praktyczne.
Skopje jest miastem o bogatej i burzliwej historii, która obejmuje tysiąclecia. Od starożytnych korzeni, przez okresy panowania Rzymian, Bizantyjczyków i Turków, po współczesne wydarzenia, Skopje przeszło wiele przemian, które ukształtowały jego dzisiejszy charakter. Dwa kluczowe wydarzenia w historii miasta – tragiczne trzęsienie ziemi w 1963 roku oraz kontrowersyjny projekt “Skopje 2014” – odegrały szczególną rolę w kształtowaniu jego współczesnego oblicza.
W tym artykule
Historia Skopje – stolicy Macedonii Północnej
Pierwsze ślady osadnictwa na terenie starożytnej Macedonii i dzisiejszego Skopje sięgają epoki neolitu. Starożytne miasto znane było jako Scupi. Założone przez plemiona iliryjskie i trackie, później stało się ważnym ośrodkiem w Imperium Rzymskim. W IV wieku n.e. miasto zostało poważnie zniszczone przez trzęsienie ziemi, ale szybko odbudowano je.
Po podziale Imperium Rzymskiego Skopje znalazło się pod panowaniem Bizancjum, a w VI wieku zostało zniszczone przez najazdy Awarów i Słowian. W średniowieczu miasto była w rękach Bułgarów, Serbów i Bizantyjczyków. W XIV wieku Skopje stało się stolicą serbskiego imperium cara Stefana Duszana.
W 1392 roku Skopje zostało podbite przez Imperium Osmańskie i pozostawało pod jego władzą przez ponad pięć stuleci. W tym okresie miasto stało się ważnym ośrodkiem administracyjnym i handlowym, co zaowocowało rozwojem infrastruktury, w tym budową licznych meczetów, łaźni, bazarów i mostów, z których wiele przetrwało do dziś.
Po I wojnie światowej i upadku Imperium Osmańskiego, Macedonia znalazła się w granicach Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, później przekształconego w Jugosławię. Po II wojnie światowej w 1945 roku, kiedy w ramach nowo utworzonej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii powstała Socjalistyczna Republika Macedonii, Skopje zostało wybrane na jej stolicę.
Po rozpadzie Jugosławii w roku 1991 Macedonia ogłosiła niepodległość, a Skopje stało się stolicą nowo powstałego państwa – Republiki Macedonii. W 2019 roku po długotrwałym sporze z Grecją dotyczącym nazwy kraju Macedonia zmieniła nazwę na Macedonia Północna, a Skopje zachowało status stolicy.
Trzęsienie ziemi i odbudowa miasta
Jednym z najważniejszych i najbardziej traumatycznych wydarzeń w nowożytnej historii Skopje było trzęsienie ziemi, które miało miejsce 26 lipca 1963 roku. O godzinie 5:17 rano miasto zostało nawiedzone przez potężne trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,1 w skali Richtera. Katastrofa zniszczyła około 80% budynków w mieście, a w wyniku tego tragicznego wydarzenia zginęło ponad 1000 osób.
Odbudowa miasta stała się symbolem międzynarodowej solidarności. Pomoc napłynęła z całego świata. W odbudowie uczestniczyli architekci i inżynierowie z wielu krajów, którzy starali się przywrócić miasto do życia, ale także nadać mu nowoczesny charakter. W wyniku tych działań Skopje zyskało nową, modernistyczną tożsamość.
Projekt Skopje 2014
W XXI wieku miasto przeszło kolejną metamorfozę, tym razem za sprawą kontrowersyjnego projektu “Skopje 2014”. Rozpoczęty w 2010 roku projekt miał na celu nadanie miastu bardziej monumentalnego i reprezentacyjnego charakteru, podkreślając jego tożsamość narodową. W ramach projektu zrealizowano budowę licznych pomników, mostów, muzeów oraz budynków w stylu neoklasycystycznym i barokowym.
Najbardziej rozpoznawalnym elementem “Skopje 2014” jest monumentalny pomnik Aleksandra Wielkiego (“Wojownik na Koniu”), który stanął na Placu Macedonii. Wysokie na 22 metry dzieło jest symbolem narodowej dumy, choć wzbudzało również kontrowersje, szczególnie w kontekście relacji z Grecją, która rości sobie prawa do dziedzictwa Aleksandra.
Projekt zakładał budowę około 50 pomników. Swojego monumentu doczekał się także Filip II, ojciec Aleksandra Wielkiego. W mieście stanęły pomniki wielu innych postaci historycznych związanych z Macedonią:
- Matka Teresa (Споменик Мајка Тереза), której pomnik znajduje się na placu przed Domem Pamięci Matki Teresy z Kalkuty
- król Samuel (Споменик Цар Самоил), przy Placu Macedońskim, przed Muzeum Narodowym
- Goce Delčev (Споменик Гоце Делчев), lider macedońskiego ruchu niepodległościowego z początku XX wieku (w okolicy Placu Macedonii)
- cesarz Justynian (Споменик Јустинијан Први), w pobliżu Kamiennego Mostu
Projekt “Skopje 2014” był szeroko krytykowany zarówno w kraju, jak i za granicą, głównie ze względu na koszty (szacowane na ponad 600 milionów euro) oraz na jego estetykę. Krytycy zarzucali projektowi sztuczność, historyczne manipulacje i nieadekwatność do potrzeb miasta, które borykało się z problemami infrastrukturalnymi i społecznymi. Zwolennicy argumentowali, że projekt przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności turystycznej miasta i wzmocni poczucie tożsamości narodowej.
Pora sprawdzić co warto zobaczyć w Skopje. Jestem przekonany, że z moim przewodnikiem bez trudu zaplanujesz zwiedzanie Skopje, natomiast wakacje w Macedonii, a zwłaszcza pobyt w stolicy kraju, będą ciekawe i udane.
Największe atrakcje i zabytki Skopje – wycieczki zorganizowane
Atrakcje Skopje najlepiej zwiedzać na własną rękę i we własnym tempie. Jeśli jednak wolisz zwiedzać z przewodnikiem możesz skorzystać z wybranych wycieczek lokalnych.
Plac Macedonii i pomnik Aleksandra Macedońskiego
Plac Macedonii (Плоштад Македонија) to główny plac w centrum Skopje, stolicy Macedonii Północnej. Jest to jedno z najważniejszych miejsc spotkań mieszkańców oraz turystów. Plac ten, będący świadkiem burzliwych dziejów miasta, pełni funkcję symbolu jedności narodowej oraz kulturalnej różnorodności.
W swoim obecnym kształcie plac jest wynikiem wieloletnich przemian, które miały na celu połączenie tradycji z nowoczesnością. Choć jego obecny wygląd został ukształtowany w ostatnich dekadach, miejsce to ma długą i bogatą historię. Po trzęsieniu ziemi w 1963 roku, które zniszczyło dużą część Skopje, plac stał się centralnym punktem odbudowy miasta. Od tamtej pory był on kilkukrotnie przebudowywany, co jest widoczne w eklektycznej architekturze otaczających go budynków.

Największą przemianę przeszedł plac w ramach projektu Skopje 2014, który miał na celu przywrócenie stolicy blasku poprzez nawiązanie do macedońskiego dziedzictwa. Projekt ten zaowocował licznymi nowymi budowlami, pomnikami oraz fontannami, które wprowadziły klasycystyczny styl do serca miasta.
Centralnym punktem Placu Macedonii jest monumentalny pomnik Aleksandra Wielkiego. Ten imponujący monument wzniesiony w 2011 roku jest symbolicznym odwołaniem do starożytnej historii Macedonii. Stojąca na ogromnej kolumnie statua otoczona jest przez liczne fontanny oraz mniejsze pomniki przedstawiające wojowników z armii Aleksandra.
Przy Placu Macedonii stoją liczne budynki o różnych stylach architektonicznych. Na południowym skraju placu znajduje się monumentalny gmach Muzeum Archeologicznego, którego klasycystyczna fasada nawiązuje do antycznych świątyń. W pobliżu znajdują się także inne ważne instytucje kulturalne, takie jak Opera Narodowa czy Teatr Narodowy, które stanowią o kulturalnej randze tego miejsca.
Muzeum Archeologiczne Republiki Macedonii Północnej
Położone nad brzegiem rzeki Wardar Muzeum Archeologiczne Republiki Macedonii Północnej (Археолошки музеј на Република Македонија) zostało oficjalnie otwarte w 2014 roku, choć jego korzenie sięgają wcześniejszych instytucji muzealnych istniejących w Skopje od XIX wieku.
Budynek muzeum, zaprojektowany w stylu neoklasycystycznym, jest imponującą konstrukcją z kolumnami i kopułą, nawiązującą do klasycznej architektury, co symbolicznie podkreśla jego rolę jako strażnika historii. Muzeum znajduje się w pobliżu Kamiennego Mostu, jednego z najbardziej znanych zabytków Skopje.

Muzeum Archeologiczne w Skopje gromadzi ponad 6 tysięcy eksponatów, które odzwierciedlają bogatą historię Macedonii Północnej. Zbiory obejmują okresy od paleolitu po późne średniowiecze, ukazując różnorodność kultur i cywilizacji, które na przestrzeni wieków zamieszkiwały ten region.
Muzeum Archeologiczne Republiki Macedonii Północnej
Godziny zwiedzania — codziennie oprócz poniedziałku 10:00-18:00
Bilety wstępu — bilet normalny 150 MKD / studenci i seniorzy 50 MKD / dzieci do lat 7 bezpłatnie
Wystawy poświęcone prehistorii prezentują narzędzia kamienne, ceramikę oraz artefakty związane z pierwszymi ludzkimi osadami na terenie dzisiejszej Macedonii Północnej. Znajdują się tu również eksponaty z czasów antycznych, kiedy to region ten był pod silnym wpływem cywilizacji greckiej, rzymskiej i trackiej. Szczególnie cenne są rzeźby, mozaiki oraz przedmioty codziennego użytku pochodzące z czasów rzymskich.
Muzeum posiada bogate zbiory związane z okresem bizantyjskim. Wystawy prezentują wczesnochrześcijańską sztukę sakralną, ikony, monety oraz relikty architektury sakralnej. Średniowieczne eksponaty obejmują broń, biżuterię oraz inne przedmioty.
Jednym z najcenniejszych eksponatów muzeum jest tzw. “Tetovski Parthenon” – replika starożytnej świątyni odkrytej w Tetovie, która ukazuje bogactwo architektury antycznej w regionie. Inne skarby to złote maski i biżuteria pochodzące z grobowców iliryjskich wodzów, które stanowią jedne z najważniejszych odkryć archeologicznych na terenie Macedonii Północnej.
Porta Macedonia
Jednym z najbardziej charakterystycznych monumentów miasta jest Porta Macedonia (Порта Македонија). Zbudowany jako symbol narodowej tożsamości i historycznej dumy, ten triumfalny łuk jest zarówno atrakcją turystyczną, jak i punktem zapalnym debat na temat roli pamięci historycznej w kształtowaniu współczesnego wizerunku miasta. Porta Macedonia została odsłonięta 6 stycznia 2012 roku. Pomysłodawcą projektu był rząd ówczesnego premiera Nikoli Gruevskiego.

Monument zbudowany jest głównie z betonu i marmuru, a jego wysokość wynosi 21 metrów. Na łuku znajdują się płaskorzeźby przedstawiające sceny z historii Macedonii, od starożytności po czasy współczesne. Centralnym motywem jest postać Aleksandra Wielkiego, który w macedońskiej kulturze zajmuje wyjątkowe miejsce jako symbol potęgi i chwały.
Dom Pamięci Matki Teresy z Kalkuty
Warto odwiedzić w Skopje Dom Pamięci Matki Teresy z Kalkuty (Спомен-куќа на Мајка Тереза). To miejsce wyjątkowe, upamiętniające życie i działalność jednej z najbardziej znanych postaci w historii współczesnej – Matki Teresy, laureatki Pokojowej Nagrody Nobla. To muzeum-pomnik poświęcone świętej pochodzącej z Macedonii Północnej jest miejscem refleksji nad jej życiem i niestrudzoną pracą na rzecz najuboższych.
Macedończycy traktują ten dom jako ważny symbol jedności i humanizmu. Regularnie odbywają się tu spotkania, wystawy i konferencje poświęcone problemom społecznym oraz ideom, które przyświecały życiu Matki Teresy.

Matka Teresa urodzona jako Agnes Gonxha Bojaxhiu w Skopje 26 sierpnia 1910 roku, spędziła w tym mieście pierwsze 18 lat swojego życia zanim zdecydowała się wstąpić do zakonu i poświęcić swoje życie pomocy najuboższym. Jej dom rodzinny znajdował się w pobliżu obecnego Domu Pamięci otwartego w 2009 roku. Muzeum powstało na miejscu dawnego rzymskokatolickiego kościoła Najświętszego Serca Jezusowego, gdzie Matka Teresa została ochrzczona. Choć oryginalny kościół nie przetrwał trzęsienia ziemi w 1963 roku, miejsce to zyskało nowe życie dzięki powstaniu muzeum-pomnika.
Dom Pamięci Matki Teresy z Kalkuty
Godziny zwiedzania — od poniedziałku do piątku 09:00-20:00 / sobota i niedziela 09:00-14:00
Bilety wstępu — wstęp bezpłatny
We wnętrzu znajdują się wystawy prezentujące pamiątki związane z życiem Matki Teresy, w tym osobiste przedmioty, zdjęcia, dokumenty oraz listy. Wśród eksponatów można zobaczyć również wierne kopie nagród, które Matka Teresa otrzymała za swoje działania, w tym replikę Pokojowej Nagrody Nobla. Znajduje się tu również kaplica, w której odbywają się regularne msze oraz nabożeństwa.
Dworzec kolejowy i Muzeum Miasta Skopje
Zbudowany w latach 30. XX wieku Dworzec Kolejowy w Skopje był jednym z najważniejszych punktów komunikacyjnych w regionie. Przed katastrofą w 1963 roku dworzec stanowił centrum podróży kolejowych nie tylko w Macedonii, ale i na całych Bałkanach. Monumentalna budowla zaprojektowana przez słynnego architekta Velimira Gavrilovica była chlubą miasta, łącząc styl neoklasyczny z nowoczesnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi.
Rankiem 26 lipca 1963 roku Skopje zostało dotknięte potężnym trzęsieniem ziemi, które zniszczyło około 80% miasta, a dworzec kolejowy był jednym z budynków, które ucierpiały najbardziej. Struktura dworca została poważnie uszkodzona – fasada budynku uległa częściowemu zniszczeniu, a dworcowy zegar zatrzymał się na godzinie 5:17, czyli na godzinie, o której nastąpiło trzęsienie ziemi.

Po trzęsieniu ziemi zniszczony budynek dawnego dworca kolejowego został przekształcony w Muzeum Miasta Skopje. Otwarte w 1970 roku Muzeum jest poświęcone historii Skopje od czasów prehistorycznych po współczesność, ze szczególnym uwzględnieniem tragicznego trzęsienia ziemi w 1963 roku oraz odbudowy miasta.
Muzeum Miasta Skopje
Godziny zwiedzania — od wtorku do soboty 09:00-17:00 / niedziela 09:00-13:00
Bilety wstępu — wstęp bezpłatny
W muzeum można zobaczyć liczne eksponaty, które dokumentują rozwój miasta na przestrzeni wieków. Wśród najważniejszych zbiorów znajdują się artefakty archeologiczne, które ukazują starożytną historię Skopje, w tym znaleziska z czasów rzymskich i osmańskich.
Jednak sercem muzeum jest ekspozycja poświęcona trzęsieniu ziemi z 1963 roku. Wystawa prezentuje fotografie, filmy, dokumenty oraz przedmioty z tamtego okresu, które obrazują skalę zniszczeń oraz wysiłki podejmowane przez mieszkańców i międzynarodową społeczność w celu odbudowy miasta. Wśród eksponatów znajdują się również osobiste przedmioty ofiar oraz fragmenty budynków, które uległy zniszczeniu.
Cerkiew św. Klemensa z Ochrydy
Przed wejściem na Kamienny Most warto skręcić w lewo, by zobaczyć Cerkiew św. Klemensa z Ochrydy (Македонски Архиепископски соборен храм “Свети Климент Охридски”). Choć zbudowana stosunkowo niedawno, imponująca architektura cerkwi oraz symbolika nawiązująca do tradycji prawosławnej sprawiają, że jest to miejsce o ogromnym znaczeniu, zarówno religijnym, jak i kulturalnym.
Budowę cerkwi rozpoczęto w 1972 roku, a jej uroczyste otwarcie miało miejsce 12 sierpnia 1990 roku, co zbiegło się z tysiącleciem śmierci św. Klemensa z Ochrydy, jednego z najważniejszych świętych w tradycji prawosławnej Macedonii. Projekt cerkwi został stworzony przez Slavko Brezovskiego, macedońskiego architekta, który połączył elementy tradycyjnej architektury bizantyjskiej z nowoczesnymi formami.

Cerkiew św. Klemensa z Ochrydy wyróżnia się unikalną konstrukcją kopułową, która jest centralnym elementem budowli. Z zewnątrz cerkiew przyciąga wzrok dużą półokrągłą kopułą główną otoczoną mniejszymi kopułami. Kolorystyka elewacji, utrzymana w stonowanych odcieniach szarości i bieli, podkreśla monumentalność świątyni.
Wnętrze cerkwi jest równie imponujące. Znajduje się tam piękny ikonostas wykonany z drewna orzechowego i ozdobiony bogatymi złoceniami oraz ikonami. Centralnym punktem jest ikona św. Klemensa z Ochrydy. Ściany świątyni zdobią wykonane w stylu bizantyjskim freski przedstawiające sceny biblijne oraz postacie świętych.
Kamienny Most
Kamienny Most (Камен мост) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Skopje. Ten imponujący most na rzece Wardar nie tylko stanowi ważny element infrastruktury miasta, ale także jest świadkiem i symbolem wielowiekowej historii regionu oraz jednym z najważniejszych zabytków Macedonii Północnej.
Most został zbudowany w XV wieku w czasach Imperium Osmańskiego. Choć dokładna data jego budowy jest przedmiotem dyskusji, większość historyków zgadza się, że most powstał za rządów sułtana Mehmeda II Zdobywcy, czyli około 1451-1469 roku. Most powstał na fundamentach wcześniejszej konstrukcji z czasów rzymskich.

Kamienny Most to imponująca konstrukcja o długości 214 metrów i szerokości 6 metrów, zbudowana z solidnych kamiennych bloków. Opiera się na jedenastu masywnych łukach o półkolistym kształcie. Konstrukcja mostu, choć prosta, jest niezwykle wytrzymała, co pozwoliło mu przetrwać liczne katastrofy naturalne, w tym wielokrotne powodzie i trzęsienia ziemi.
Most przeszedł kilka renowacji na przestrzeni wieków, z których najważniejsze miały miejsce w XVIII wieku oraz w okresie po trzęsieniu ziemi w 1963 roku. W czasie II wojny światowej niemieckie siły okupacyjne zamierzały wysadzić most, jednak dzięki szybkiej interwencji mieszkańców Skopje udało się go uratować przed zniszczeniem.
Stary Bazar (Stara Čaršija)
W trakcie wizyty w Skopje warto pójść na Stary Bazar, znany lokalnie jako Stara Čaršija (Стара скопска чаршија). Jest on największym i najlepiej zachowanym bazarem na Bałkanach, a jego korzenie sięgają czasów osmańskich. Przechadzając się po jego wąskich uliczkach można poczuć atmosferę minionych wieków, odkrywając jednocześnie różnorodne skarby kulturowe, architektoniczne i kulinarne.
Polecany artykuł: Co zjeść w Macedonii – 10 przysmaków macedońskiej kuchni
Stary Bazar zaczął się formować w XIII wieku, ale to pod panowaniem osmańskim rozwinął się w pełni jako ośrodek handlu. Przez stulecia był sercem ekonomicznym i kulturalnym Skopje, gdzie spotykały się różne kultury, religie i języki. W czasach swojej największej świetności w XVII wieku mieszkali tu rzemieślnicy i kupcy, a wąskie uliczki były wypełnione warsztatami i sklepami.

Architektura Starego Bazaru jest mieszanką stylów osmańskiego, bizantyjskiego i lokalnego macedońskiego. Przeważają tu niskie kamienne budynki z charakterystycznymi ceglanymi dachami, często z małymi dziedzińcami i kolorowymi oknami.
Meczet Mustafy Paszy
Najważniejszym zabytkiem Starego Bazaru jest Meczet Mustafy Paszy (Мустафа-пашина џамија). Położony na wzgórzu w sąsiedztwie twierdzy Kale, meczet ten góruje nad miastem, będąc zarówno miejscem kultu, jak i cennym świadectwem historii regionu.
Meczet został zbudowany w 1492 roku z inicjatywy Mustafy Paszy, wysokiego rangą urzędnika Imperium Osmańskiego, który pełnił funkcję wezyra na dworze sułtana Bajazyda II oraz sułtana Selima I.

Budynek wykonany jest z wysokiej jakości kamienia, a jego struktura opiera się na harmonijnych proporcjach i eleganckim wzornictwie, co jest charakterystyczne dla osmańskich meczetów z tego okresu.
Meczet jest zwieńczony jedną dużą kopułą o średnicy około 16 metrów, która nadaje budowli monumentalnego charakteru. Pokryta ołowianymi płytkami kopuła jest wsparta na czterech masywnych filarach. Wysoki i smukły minaret, który sięga 42 metrów jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów meczetu i punktem orientacyjnym w mieście.
Wnętrze meczetu jest skromne, ale eleganckie. Ściany pokryte są delikatnymi malowidłami i inskrypcjami w języku arabskim. Centralnym punktem wnętrza jest mihrab, czyli nisza wskazująca kierunek Mekki, wykonana z marmuru i ozdobiona misternymi ornamentami.
Jeżeli masz więcej czasu, naprzeciwko meczetu znajduje się Muzeum Macedonii, w którym można obejrzeć ekspozycję historyczną poświęconą głównie II wojnie światowej oraz wystawę etnograficzną przedstawiającą tradycyjne stroje, narzędzia, rzemiosło oraz przedmioty codziennego użytku.
Twierdza Skopsko Kale
Usytuowana na wzgórzu dominującym nad miastem Twierdza Skopsko Kale (Скопска тврдина Кале) od wieków pełniła funkcję obronną, będąc kluczowym punktem strategicznym na Bałkanach. Dziś, choć częściowo zrujnowana, pozostaje symbolem historii i kultury regionu, przyciągając turystów i miłośników historii.

Twierdza Skopsko Kale została zbudowana na fundamentach starożytnych umocnień z czasów rzymskich. Pierwsze fortyfikacje na tym miejscu datuje się na IV wiek, kiedy to Rzymianie zbudowali tu mury obronne wykorzystując strategiczne położenie wzgórza nad rzeką Wardar. W późniejszych wiekach twierdza była kilkakrotnie rozbudowywana i modyfikowana. Najbardziej znacząca przebudowa twierdzy miała miejsce w XI wieku za panowania bizantyjskiego cesarza Bazylego II. Twierdza służyła jako kluczowy punkt obronny na szlaku handlowym łączącym Europę z Azją.
Twierdza Skopsko Kale
Godziny zwiedzania — codziennie 07:00-18:00
Bilety wstępu — wstęp bezpłatny
Twierdza Skopsko Kale, choć częściowo zrujnowana, wciąż zachowuje elementy swojej pierwotnej struktury. Mury obronne, które otaczają szczyt wzgórza mają długość około 1210 metrów i są wzniesione z kamienia i cegły. Wewnątrz murów twierdzy znajdowały się niegdyś budynki mieszkalne, koszary oraz magazyny. Dziś większość tych budynków jest w ruinie, ale prowadzone są prace archeologiczne, które mają na celu odkrycie i zachowanie pozostałości dawnych struktur.
Co warto zobaczyć w okolicy Skopje – Kanion Matka, góra Vodno
Na przedmieściach Skopje warto zobaczyć rekonstrukcję neolitycznej osady Tumba Madžari, która oferuje wgląd w codzienność i kulturę ludów zamieszkujących ten region ponad 6000 lat temu. Neolityczna osada w Tumba Madžari była typową społecznością rolniczą, której mieszkańcy zajmowali się uprawą roślin i hodowlą zwierząt. Archeolodzy odkryli dowody na to, że w osadzie uprawiano zboża, takie jak pszenica i jęczmień, a także rośliny strączkowe. Hodowano również zwierzęta, w tym bydło, owce i kozy.
Jeśli masz więcej czasu na pobyt w Skopje warto także wjechać kolejką na górę Vodno, na której stoi Krzyż Milenijny ukończony w 2002 roku z okazji obchodów 2000-lecia chrześcijaństwa w Macedonii i na świecie. Najwyższy punkt góry, znany jako Krstovar, wznosi się na wysokość 1066 metrów nad poziomem morza i rozciąga się z niego malownicza panorama na Skopje. Vodno jest ulubionym celem wędrówek pieszych i różnych form aktywności na świeżym powietrzu, szczególnie w weekendy, kiedy mieszkańcy Skopje szukają wytchnienia od zgiełku miasta.

Niedaleko znajduje się XII-wieczna Cerkiew św. Pantelejmona w Nerezi (Манастир “Свети Пантелејмон”). W linii prostej to bardzo blisko, jednakże chcąc tam dojechać samochodem należy pokonać odległość około 11 km, z powodu krętej drogi. Cerkiew św. Pantelejmona jest stosunkowo niewielką jednonawową budowlą na planie krzyża z centralną kopułą. Świątynia jest zbudowana z kamienia i cegły, a jej zewnętrzna elewacja posiada delikatne zdobienia w stylu bizantyjskim. Świątynia ta słynie z przepięknych fresków. Jednym z najbardziej znanych jest scena “Opłakiwania Chrystusa”.
Spędzając kilkudniowe wakacje w Macedonii zdecydowanie warto odwiedzić Kanion Matka, dokąd można dojechać autobusem ze Skopje. Znajdują się tu malownicze szlaki turystyczne, jaskinie oraz jezioro. Można tu wypożyczyć kajak. To idealne miejsce na ucieczkę od zgiełku miasta i kontakt z naturą.







